Belgium Austriacum - Quarantainemaatregelen tegen de Pest - 1743

Omschrijving
Belgium Austriacum - Quarantainemaatregelen tegen de Pest - 1743
Curiosa en ephemera, Economie, Geneeskunde, Pest, Belgie, Quarantaine, Pandemie, Internationale handel - Aantal: 1 - Ingelijst - Eén vel

Zeer zeldzaam aanplakbiljet met quarantainemaatregelen tegen de Pest in de Oostenrijkse Nederlanden (1743)

Afgegeven door Karl Ferdinand Graaf van Königsegg-Erps (die namens de Habsburgers de Oostenrijkse Nederlanden - Belgium Austriacum - bestuurde) geeft dit plakkaat de strenge maatregelen aan met betrekking tot het (economisch) verkeer met Frankrijk om zo de verspreiding van de pest tegen te gaan. Dit is een exemplaar dat daadwerkelijk in openbare gelegenheden opgehangen zou worden en zijn daarom tegenwoordig dan ook zeer zeldzaam.

Conditie: Het aanplakbiljet is een goede conditie. Hoewel het sporen van de ouderdom heeft is het hele document in voortreffelijke conditie. (zie foto’s) Het aanplakbiljet is zeer fraai ingelijst en doordat de randen zichtbaar zijn is het als zodanig te herkennen. (zie foto’s) In het verleden is het aanplakbiljet dubbelgevouwen hetgeen nog enigszins te zien is (zie foto's) De tekst zelf als ook de versierde initiaal aan het keizerlijke wapen bovenaan zijn bijzonder helder een scherp gedrukt. (zie foto's) Het aanplakbiljet zelf is 43.5 bij 34 cm. De lijst is 58 bij 48 cm.

In 1743 brak in de stad Messina opnieuw de pest uit op Sicilië. In tegenstelling tot de eeuwen daarvoor was er nu een veel grotere alertheid op dergelijke ziektes en waren in verschillende landen al maatregelen opgesteld om verdere verspreiding tegen te gaan. De Engelsen hadden jaren eerder al de “Quarantine Act” opgesteld. (Zie ook Eugenia Tognotti “Lessons from the History of Quarantine, from Plague to Influenza A”, Historical Review, Vol 19, No. 2, Feb 2013)

Het Habsburgse rijk had eveneens een hele rits aan maatregelen dat uiteindelijk als een ‘cordon sanitaire’ zou functioneren en dat uiteindelijk zeer effectief is gebleken in het buitenhouden van de pest. Strenge grenscontroles hadden als doel het buitenhouden van mogelijke ziektedragers (via goederen) en een rigoureuze aanpak ten aanzien van het in quarantaine plaatsen van mensen die uit mogelijke besmette gebieden kwamen. Dergelijke personen werden tussen de 20 tot 40 dagen in afzondering gehouden zodat men zeker was dat zij geen drager van de Pest waren. (Zie ook Mark Heirman’s “De zwarte dood: Hoe de pest Europa veranderde” uit 2018)

Het onderstaande plakkaat is opgesteld door het bestuur van de Oostenrijkse Nederlanden oftewel de Zuidelijke Nederlanden, thans onderdeel van België. Dit plakkaat werd in de steden in openbare ruimtes op muren aangebracht en moest zo de bevolking informeren van de nieuwe quarantainemaatregelen gericht tegen goederen en reizigers afkomstig uit Frankrijk. Een zeer helder voorbeeld van de gevolgen van een epidemische uitbraak voor de internationale handel en internationale reizen.

Zoals te lezen is zetten de autoriteiten op het plakkaat hun zorgen uiteen over het gebrek aan ingrijpen in Frankrijk tegen de uit Sicilië afkomstige pest. Dit gebrek aan adequaat ingrijpen doet hen vrezen voor een mogelijke besmetting vanuit die contreien. Hierdoor heeft men geoordeeld dat er voorlopig geen wol en katoen vanuit Duinkerken naar Ieper mag worden ingevoerd en dat verder elk schip dat uit de Franse gebieden afkomstig is voor een periode van 20 dagen in quarantaine moet.


Volledige Tekst:

Alsoo men by het Placcaert van den eersten deser maendt de noodige precautien geordonneert heeft ten eynde van dese Landen te bevryen van de Pest, de welcke het Ryck van Sicilien verdrukt, en dat-men t’sedert vernomen heeft, dat het Hof van Vranckryck tot noch toe geene de minste dispositie gemaeckt en heeft, om dese straffe in de Landen van haer Gebiedt te voorcomen, datter

alnoch tot Duynkerke geen het minsten edict oft ordre ten dien eynde gecomen en was, ende datter aldaer niet anders en was als een brandtwacht-schip, het welck de Camer van Commercie in zee hiel, ten eynde van langs den oever te letten op de Schepen, dewelcke soude mogen comen van de besmerte Plaetsen;

Syne Ex-cellentie heeft verboden by provisie, gelyck Sy verbiedt mits dese den invoer en doorganck der Wollen ende Cattoenen langs de route van Duynkerke naer Ipren, wilt ende ordonneert boven-dien, dat

alle Schepen comende van de Fransche Haven der groote zee, pro-visionelyck sullen onderworpen zyn aen eene quarantaine van twin-tigh dagen, alles tot dat-men sal versekert zyn, dat-men in Vranck-ryck genoegsaeme precautien sal genomen hebben tegens de com-municatie der Pest, ende dat-men de selve met nauwkeurigheyd onderhoudt.

Gedaen tot Brussel den 27. Augusti 1743. Was gepara-pheert, Steenh.v. geteeckent, Den Grave C.F. van Königsegg-Erps, onder stont, ter Ordannantie van Syne Excellentie, tegengeteeckent, C.H. Cosaui

Aldus gepubliceert in’t Consistorie van den Raede in Vlaenderen, present Commissarissen, Advocaeten, Procureurs, Deurwaerders ende andere bystaenders desen 3. September 1743 Onderteeckent P.F.L. Penneman.

Tot Gendt, by Dominicus vander Ween, woonende in de Veldt-straete, in den Gulden Bybel. Met Privilegie van Haere Koninglycke Majesteyt.

Kavelgegevens
Object
Eén vel
Aantal boeken
1
Onderwerp
Curiosa en ephemera, Economie, Geneeskunde, Pest, Belgie, Quarantaine, Pandemie, Internationale handel
Auteur/ Illustrator
Belgium Austriacum
Boektitel
Quarantainemaatregelen tegen de Pest
Staat
Zeer Goed
Publicatiejaar oudste item
1743
Druk
Eerste druk
Taal
Nederlands
Oorspronkelijke taal
Ja
Uitgever
Dominicus vander Ween
Band
Enkele pagina
Extra's
Ingelijst
Aantal pagina‘s.
1
Afmetingen
43,5×34 cm
Nog niet geregistreerd?
Door gratis een Catawiki-account aan te maken, kun je bieden op onze 50.000 bijzondere objecten die iedere week geveild worden.
of Inloggen