Alle veilingen

Openingstijden klantenservice

Of bel het internationale nummer +31 85 8881 501. Voor het internationale telefoonnummer gelden de tarieven van uw telecom provider.

U vindt een antwoord op veelgestelde vragen op Help

Tips veilingmeesters

Leren kijken naar schilderijen

Het kan een uitdaging zijn om naar kunst te kijken. Kunst kan enigszins intimiderend overkomen op de ongeoefende toeschouwer. Soms wordt gedacht dat alleen experts schilderijen kunnen begrijpen, maar dit is gelukkig niet waar. Verstand van kunst is niet een eigenschap die je wel of niet bezit, het is iets dat iedereen kan leren.

Door Lisa Kok - Veilingmeester Kunst 


Je hebt geen gedetailleerde kennis van de kunstgeschiedenis nodig om een kunstwerk te kunnen waarderen of je eigen smaak te ontwikkelen. Je hoeft alleen te weten op welke manier naar kunst te kijken. Met een paar tips kun je aan de slag en zelf een schilderijenexpert worden. ​

Als we ergens naar kijken, of dit nu een kunstwerk is of iets anders, leest ons menselijke brein wat wij zien en genereert het betekenis. De aanwijzingen samen zorgen ervoor dat wij beelden kunnen begrijpen. Dit gebeurt vaak zelfs onbewust. Als je dus wilt leren om naar kunst te kijken moet je dit proces, dat al in je hoofd plaatsvindt, simpelweg vertragen. Drie zeer simpele maar effectieve stappen kunnen helpen om dit proces inzichtelijk te maken.  

Stap 1: Kijken 

Deze stap klinkt waarschijnlijk voordehand liggend, maar is dit niet. Mensen kijken vaak niet lang genoeg naar kunstwerken. In musea besteden bezoekers gemiddeld zelfs maar 15 seconden voor een schilderij. Dus laten we beginnen met het kijken naar wat je voor je ziet. Probeer hierbij te letten op het formaat, de kleuren en het materiaal. Welke vormen en lijnen zijn zichtbaar? Hoe ziet de compositie eruit? Welke textuur zie je? 

Al deze verschillende zichtbare elementen zijn nadrukkelijk aangebracht door de kunstenaar en bepalen daardoor het algemene gevoel en betekenis van het kunstwerk. 

Stap 2: Zien 

Zien is niet hetzelfde als kijken. Terwijl kijken gaat om het beschrijven van wat je ziet, vereist zien het toevoegen van betekenis aan een beeld. In kunsttheorieën wordt dit iconografie genoemd. Wij zien symbolen op schilderijen en kunnen deze interpreteren.   

Iconografie kan makkelijk of moeilijker zijn om te lezen, afhankelijk van het schilderij. De iconografie van het bekende Bal du Moulin de la Galetta (1876) door Pierre-Auguste Renoir bijvoorbeeld is relatief makkelijk; je kunt onmiddellijk de scene herkennen. De iconografie van meer abstracte schilderijen, zoals Les Demoiselles d’Avignon (1970) van Pablo Picasso, of zelfs de geheel abstracte werken door Jackson Pollock zijn veel moeilijker om te lezen. Toch kun je proberen vormen, lijnen en patronen te herkennen en bepalen welk gevoel het werk je geeft. 

Bal du Moulin de la Galetta (1876)

Stap 3: Denken 

De laatste stap is het nadenken over wat je zojuist hebt geobserveerd. Deze stap gaat over het verbinden van de eerste twee stappen en het geven van mogelijke interpretaties. Het toekennen van betekenis is iets relatiefs, het gaat hierbij niet om feiten. 

De bredere context van het schilderij maakt het lezen van het schilderij makkelijker. Deze context kan worden achterhaald door middel van etiketten en beschrijvingen. De titel en het jaar kunnen in dit geval een hint geven. Ze plaatsen het werk in een bepaalde periode en brengen het in verband met een bepaalde kunstenaar en stroming. Misschien kun je deze informatie zelfs aanvullen met de kennis die je al over het onderwerp bezit. Al deze informatie samen zorgt ervoor dat je in staat bent de verschillende delen met elkaar te verbinden en je eigen interpretatie te geven.  

Zelf een schilderijenexpert worden 

De elementen van de drie eerder genoemde stappen geven samen betekenis aan een schilderij en kunnen je helpen bij het bieden in de wekelijkse schilderijenveiling op Catawiki. Het is niet moeilijk om een kunstverzamelaar te worden. Alles dat je nodig hebt is een oog voor details, een beetje oefening, een passie voor kunst en succes bij het winnen van je eerste kavel. 

Maak je gratis Catawiki account aan

Bij Catawiki wordt u elke week verrast met ons aanbod van bijzondere objecten. Meld u vandaag aan en verken onze wekelijkse veilingen die door ons team van gespecialiseerde veilingmeesters worden samengesteld.

Maak account
Deel dit artikel